ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
369
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
كه هيچكس در زمان او بمانندش چنان نبود . گروهى از كنيزكان و خنياگران را دارا بود كه برخى از ايشان را به پنجهزار دينار و بيشتر از آن خريدارى كرده بود و داراى پانصد خدمتكار زن غير از كمك كاران آنها و پانصد نوكر بود . در مجلس او از آلات و ابزار آن اندازه بود كه بهاى آنها زياده بر دويست هزار دينار ارزش داشت . و گروهى از دختران ملوك را بهمسرى بگرفت . و آشپزان بديار مصر روانه داشت و هزينهء آنها بپرداخت كه در آنجا پخت و پز بياموزند . براى سلطان طغرلبيك هداياى گرانمايه بفرستاد و از جمله كوه ياقوت بود كه تعلق به دودمان بويه داشت و نصر الدوله آن را از ملك عزيز ، ابى منصور بن جلال الدوله خريدارى كرده بود و به ضميمهء آن يكصد هزار دينار جهت سلطان طغرلبيك فرستاد . ابو القاسم بن المغربى و فخر الدوله بن جهير وزارت او داشتند ، نرخها در روزگار او ارزان شد و مردم به دارائى داشتن خود را آشكار نموده و سخنوران از شاعران بدرگاهش روى نهادند و بر او وارد ميشدند و گروهى از دانشمندان و زاهدان نزد او اقامت داشتند . بوى خبر دادند كه در زمستان پرندگان از كوهستانها به روستا پرواز ميكنند و شكار ميشوند ، دستور داد براى پرندگان بدشت و هامون دانه بپاشند كه شكار نشده و گرسنه نمانند . و در طول عمرش همهء آنها مهمان او بودند . همين كه درگذشت ، وزير او فخر الدوله بن جهير با فرزندش نصر متفق شده و نصر بعد از پدر بر ملك استوار گرديد و ميان او و برادرش سعيد جنگهاى سختى رويداد كه در انجام پيروزى با نصر بود و در امارت ميافارقين و غيرها مستقر گرديد و برادرش سعيد « آمد » را متصرف شد .